Przebranżowienie po 40-tce: Historia Marka

Od klucza płaskiego do Visual Studio Code

Marek przez 16 lat pracował w warsztacie pod Gdańskiem, zajmując się głównie mechaniką ciężką i naprawą skrzyń biegów. Wiedział wszystko o tym, jak rozebrać silnik na części pierwsze, ale pętla for czy prosty obiekt w JavaScript były dla niego barierą nie do przejścia. Zaczęliśmy naszą wspólną drogę w listopadzie 2023 roku, ustalając konkretny plan działania bez żadnego lania wody o tym, jak to programowanie uczyni go bogatym w dwa tygodnie. Spotykaliśmy się regularnie we wtorki i czwartki o godzinie 17:30 w moim biurze na Długiej 31, gdzie przy kawie rozbijaliśmy pierwsze linijki kodu na czynniki pierwsze.

Przez pierwsze 3 tygodnie widziałem w jego oczach czystą frustrację, gdy mylił mu się średnik z dwukropkiem albo zapominał o domknięciu klamry w kodzie. To jest ten moment, w którym większość ludzi po prostu odpada, bo czują się głupio, ucząc się rzeczy, które dla 20-latków wydają się oczywiste. Marek wiedział jednak, że nie ma już powrotu do kanału w warsztacie, bo lekarz jasno mu powiedział, że kolejny rok w tej pozycji skończy się operacją. Ta presja była jego największym motywatorem, choć wieczorami po pracy siły starczało mu tylko na godzinę intensywnego skupienia nad dokumentacją Reacta.

Wspólnie ustaliliśmy, że nie będziemy marnować czasu na teorię, która nie przekłada się na realne efekty. Skupiliśmy się na tym, co najważniejsze w pracy juniora: zrozumieniu, jak dane płyną przez aplikację. Marek musiał porzucić swoje przyzwyczajenia z warsztatu, gdzie każda usterka była fizyczna i widoczna gołym okiem. W kodzie błędy są często ukryte głęboko w logice, a ich znalezienie wymaga cierpliwości, której Markowi na początku brakowało. Jednak jego upór sprawił, że po miesiącu potrafił już samodzielnie postawić prosty serwer w Node.js, co było naszym pierwszym małym zwycięstwem.

Logika, która boli bardziej niż kręgosłup

Największym wyzwaniem dla faceta po czterdziestce nie była sama składnia języka, tylko całkowita zmiana sposobu myślenia na abstrakcyjny. W mechanice wszystko jest konkretne: jeśli coś puka w zawieszeniu, to odkręcasz wahacz, sprawdzasz luzy i wymieniasz zużytą tuleję na nową. W świecie Reacta musisz sobie wyobrazić, jak niewidzialne stany komponentów zmieniają się pod wpływem akcji użytkownika. Marek utknął na tablicach i metodzie map przez dokładnie 11 dni roboczych, nie potrafiąc zrozumieć, dlaczego jego dane nie chcą się poprawnie renderować na ekranie monitora, mimo że przecież 'napisał wszystko dobrze'.

Podjęliśmy wtedy męską decyzję: nie idziemy ani kroku dalej z materiałem, dopóki Marek sam, bez zaglądania do moich notatek, nie napisze sprawnego mechanizmu filtrowania produktów w sklepie. To był trudny tydzień, pełen przekleństw i rzucania myszką o biurko, ale w końcu coś przeskoczyło. Marek zrozumiał, że programowanie to nie jest zapamiętywanie komend na pamięć, tylko budowanie logicznych ciągów zdarzeń. Kiedy w końcu zobaczył na ekranie przefiltrowaną listę 47 części samochodowych, które sam dodał do bazy danych, uśmiechnął się tak szeroko, jakby właśnie wygrał na loterii. Żadnej magii, tylko czysta logika i 4 wieczory walki.

Często powtarzałem mu nasze główne hasło: 'Siedzimy nad tym, aż ruszy'. Nie było zmiłuj, nie było odpuszczania trudnych tematów. Marek nauczył się, że błąd w konsoli to nie jest porażka, tylko informacja zwrotna od komputera. Zaczął czytać stack overflow z taką samą pasją, z jaką wcześniej czytał katalogi części zamiennych. Ta zmiana nastawienia była kluczowa. Zrozumiał, że jako programista będzie się uczył do końca życia i że bycie 'zielonym' w jakimś temacie to stały element tej pracy, a nie powód do wstydu przed młodszymi kolegami z branży IT.

Najtrudniej było przyznać przed samym sobą, że po 16 latach bycia ekspertem w jednej dziedzinie, znowu jestem kompletnie zielony.

Portfolio, które nie jest tylko do ozdoby

Zbudowaliśmy wspólnie portfolio, które nie wyglądało jak kolejna marna kopia projektów z YouTube. Marek stworzył 3 główne aplikacje, które rozwiązywały realne problemy, z jakimi spotykał się wcześniej. Pierwszy projekt to zaawansowany system do zarządzania zleceniami w warsztacie, gdzie zaimplementował pełną bazę klientów, historię napraw i moduł generowania faktur w PDF. Wykorzystał do tego Reacta na froncie i Node.js z bazą MongoDB na backandzie. To nie było idealne pod kątem designu, ale kod, który działa, był dla mnie priorytetem, bo wiedziałem, że rekruterzy docenią praktyczne podejście.

Drugim projektem był kalkulator kosztów eksploatacji maszyn budowlanych, który Marek napisał w TypeScript. Chciałem, żeby poczuł rygor typowania danych, co dla początkujących jest zmorą, ale w dłuższej metie ratuje życie przed głupimi błędami. Spędził nad tym 5 tygodni, dopieszczając każdy szczegół i walcząc z błędami kompilacji. Trzeci projekt to panel rezerwacji wizyt dla lokalnego salonu fryzjerskiego na gdańskim Wrzeszczu, który faktycznie trafił do użytku u jego znajomej. To był moment, w którym Marek poczuł, że jego praca ma wartość rynkową i że ktoś faktycznie może mu za to płacić pieniądze.

Podczas tworzenia tych projektów Marek musiał zmierzyć się z wersjonowaniem kodu w Git. Na początku 'git push' wywoływał u niego drżenie rąk, bo bał się, że coś zepsuje w chmurze. Wyjaśniłem mu, że w programowaniu prawie wszystko da się cofnąć, o ile robisz commity regularnie. Do końca trwania mentoringu Marek zrobił 318 commitów, co było twardym dowodem na jego systematyczność. Każdy z tych projektów był 'wymęczony' samodzielnie, z moimi wskazówkami, a nie przepisywany linijka po linijce, co jest najczęstszym błędem osób uczących się na własną rękę.

83 wysłane CV i ta jedna ważna rozmowa

Proces szukania pracy trwał dokładnie 3 miesiące i był dla Marka prawdziwą szkołą pokory. Wysłał 83 aplikacje do różnych firm w całym Trójmieście, celując głównie w stanowiska Junior Fullstack lub React Developer. Przez pierwsze tygodnie nie dostawał żadnej odpowiedzi, co po 8 miesiącach ciężkiej nauki było ciosem prosto w żołądek. Dostał łącznie 76 odmów lub po prostu został zignorowany przez systemy HR. Analizowaliśmy wspólnie każdą ofertę i poprawialiśmy jego CV, skupiając się na jego doświadczeniu życiowym i umiejętności rozwiązywania problemów, co u dojrzałych pracowników jest ogromnym atutem.

W końcu zadzwoniła firma technologiczna z Gdyni, zajmująca się systemami logistycznymi. Podczas rozmowy technicznej nie pytali go o bzdurne algorytmy sortowania, których nikt nie używa na co dzień, tylko o to, jak poradził sobie z synchronizacją danych w swoim projekcie warsztatowym. Marek, zamiast recytować regułki z internetu, opowiedział szczerze o błędzie, z którym walczył 4 dni, i o tym, jak w końcu go naprawił za pomocą prostego hooka w React. Ta autentyczność i umiejętność przyznania się do błędu zaimponowała Seniorowi, który prowadził rekrutację. Zobaczył w Marku kogoś, kto nie pęka pod presją.

Tydzień później Marek podpisał swoją pierwszą umowę jako programista. Na start dostał 5 800 zł brutto na umowie zlecenie, co było kwotą niższą niż zarabiał jako doświadczony mechanik w dobrym warsztacie. Jednak Marek nie narzekał, bo wiedział, że to jest inwestycja w przyszłość i bilet wstępu do nowego świata. Najważniejsze było dla niego to, że w końcu mógł pracować w czystym biurze, z dostępem do kawy i bez konieczności podnoszenia ciężkich elementów zawieszenia przy temperaturze bliskiej zeru na hali warsztatowej. To był sukces wypracowany przez 8 miesięcy potu nad klawiaturą.

Nie szukaliśmy idealnej pracy, szukaliśmy tej pierwszej, która pozwoli Markowi wejść do branży i pokazać, że dowozi zadania.

Pierwsze 3 miesiące w nowym biurze

Marek jest już po okresie próbnym i radzi sobie świetnie. W swoim zespole jest najstarszy – jego bezpośredni przełożony ma 26 lat, co na początku tworzyło pewną barierę komunikacyjną, ale szybko została ona przełamana przez wzajemny szacunek do pracy. Marek wnosi do zespołu spokój i życiowe doświadczenie, którego brakuje młodszym kolegom. Kiedy w projekcie pojawia się błąd na produkcji i wszyscy panikują, on podchodzi do tego z chłodną głową, tak jak kiedyś podchodził do pękniętego bloku silnika. Naprawmy to razem – to podejście sprawiło, że zespół szybko go zaakceptował.

Ostatnio Marek napisał do mnie, że dostał swoją pierwszą samodzielną funkcjonalność do wdrożenia na produkcję. Był to moduł śledzenia przesyłek w czasie rzeczywistym dla jednego z dużych klientów firmy. Spędził nad tym 2 tygodnie, ale kod przeszedł code review bez większych uwag. To był ostateczny dowód na to, że nasza wspólna praca na Długiej przyniosła efekty. Marek nie jest już 'mechanikiem, który chce programować' – jest programistą, który kiedyś był mechanikiem. Ta zmiana tożsamości była najtrudniejsza do osiągnięcia, ale też najbardziej satysfakcjonująca w całym procesie mentoringu.

Podsumowując tę historię, przebranżowienie po 40-tce to nie jest bajka o łatwych pieniądzach, tylko brutalna walka z samym sobą i swoimi ograniczeniami. Marek poświęcił około 318 godzin na samą naukę ze mną, a drugie tyle na samodzielne projekty w domu. Jeśli myślisz o podobnej drodze, przygotuj się na to, że będzie boleć, że będziesz chciał zrezygnować przynajmniej 5 razy i że Twoje ego ucierpi nieraz. Ale jeśli wytrwasz i będziesz siedzieć nad kodem, aż ruszy, to za rok możesz być w tym samym miejscu co Marek. Bez lania wody – to po prostu działa.